Trang Web Hướng Dương Txđ

Google, một mãnh xương làm hóc họng Trung Quốc?
Bài của Hướng Dương txđ

Trước năm 2006, người dân Trung Quốc xử dụng Google qua một bộ máy tìm kiếm đặt tại Hoa Kỳ, nhưng kể từ 2006 thì Google đã thỏa hiệp với chính phủ Bắc Kinh để đưa hẵn một bộ phận sang đặt tại chỗ sau khi Google chấp nhận điều kiện kiểm duyệt thông tin có phương hại cho chế độ của Trung Quốc. Suốt từ đó cho tới thời gian mới đây, Google đã cố gắng tuân thủ những điều lệ kiểm duyệt của Trung Quốc mặc dù ngày càng mất thêm thị trường vì có sự cạnh tranh ngày càng mạnh của Baidu.com một cơ sở tương tự ở địa phương. Gần đây với sự cạnh tranh mạnh mẽ của những công ty trong nước, Yahoo cũng đã phải bán lại cơ sở hoạt động tại địa phương của mình cho nhóm Alibaba của Trung Quốc. Ba công ty Mỹ hoạt động tại Trung Quốc khác là eBay, Amazon và MSN đều đã không thành công vì có sự cạnh tranh ngày càng lớn mạnh của những công ty Tàu.

Trước đây đã có luồng dư luận chỉ trích công việc kiểm duyệt tin của Google  theo chỉ thị của nhà chức trách Trung quốc, nhưng những viên chức tại Google luôn luôn nói rằng dù cho có sự kiểm duyệt thì vai trò của Google vẫn là đóng góp cho sự phổ biến thông tin tại nước Cộng Sản khổng lồ này và làm cho sự kìm kẹp của nhà nước đối với người dân bớt đi. Nhưng mới đây rõ ràng chính quyền Bắc kinh đã tác oai tác quái và thay vì thả lỏng cho người dân được thêm tự do đi tìm và trao đổi thông tin thì lại càng đưa ra những biện pháp kiểm soát trang web vững chắc hơn như ngăn chặn You Tube, Twitter, Facebook và nhiều blogs của người dân.  Để tỏ thái độ, vào tháng Giêng vừa qua, sau khi Trung Quốc cho bọn gian xâm nhập bất hợp pháp vào máy chứa chính của mình để ăn cắp chương trình gốc (source code) và cả vào máy chứa nhưng chương mục điện thư Gmail để lấy tin tức của những nhà đấu tranh dân chủ, Google tuyên bố rằng hãng sẽ ngưng cộng tác với những cơ sỡ kiểm duyệt của chính phủ.

Những vụ tấn công trên cũng còn nhằm vào 30 công ty Mỹ khác và mặc dù không nói rằng những vụ tấn công này do chính phủ Bắc Kinh chủ mưu nhưng Google đã tuyên bố rằng họ có đủ dữ kiện cho thấy rằng họ bị nguy nên phải rút ra khỏi lục điạ Trung Hoa. Những chuyên viên từ bên trong lẫn bên ngoài Google đã tìm ra nguồn gốc xuất phát những vụ tấn công này, đó là Đại học Jiao Tong và Trường dạy nghề Lanxiang ở Thượng Hải. Cả hai trường lẫn chính quyền đã bác bỏ lời tố cáo này.
Xiao Quang, một chuyên viên Internet về Trung Quốc tại UC Berkeley nói, “Biên cố này mang tính cách lịch sử vì Internet vẫn được coi như là một phương tiện giúp cho Trung Quốc hoà nhập vào cộng đồng thế giới. Sư thể Google không thể tồn tại được ở Trung Quốc báo hiệu rằng Trung Quốc nay là một cường quốc đang vươn lên và vì thế đang đi theo một con đường bất định mà cả thế giới không trù liệu trước được. Đó không là điều người dân Trung Quốc mong mỏi.” 

Trong suốt năm vừa qua, Google đã va chạm nhiều lần với chính quyền Bắc Kinh và vào tháng 3 năm trước, You Tube của Google đã bị ngăn chặn nhằm cấm cản không cho dân chúng xem những đọan video tường thuật những cuộc đàn áp dân Tây Tạng và Uighurs. Tháng 6 năm 2009, Bắc Kinh đã tố cáo rằng Google chứa những phim khiêu dâm và kêu những viên chức của công ty này vào hạch hỏi. Đến tháng 12 đã xẩy ra những vụ tấn công xâm nhập vào những bộ máy cái chứa thông tin của Google làm cho Công ty phẩn uất đưa ra quyết định trên.

Trước khi đi đến quyết định rút khỏi lục địa Trung Hoa, Google đã dành hai tháng trời ngồi vào bàn thương thuyết với chính quyền Bắc Kinh với hy vọng sẽ có thể tiếp tục duy trì cơ sở hoạt động của mình tại đấy nhưng đã không thành công vì chính quyền Bắc Kinh đã nói rõ rằng “vấn đề kiểm duyệt tin tức là một điều kiện pháp lý bắt buộc bất khả thương lượng” Sau đó, Google đã chơi một ngón đòn đểu mà các nhà phân tích coi là “quỷ quyệt nhưng có thể tai hại về mặt làm ăn” là chuyển những thân chủ của mình sang một máy truy dò đặt tại Hồng Kông, máy này không kiểm duyệt thông tin, vì Hồng Kông là một bộ phận của Trung Quốc nhưng lại tự trị về mặt kinh tế và chính trị. Công ty Google tuyên bố rằng “việc di chuyển sang Hồng Kông hợp pháp chiếu theo luật lệ của cả Trung Quốc lẫn Hồng Kông và như thế chúng tôi đã hoàn toàn tuân thủ luật”
Google từ chối không chịu tiết lộ nội dung của cuộc đàm phán với chính quyền Bắc Kinh nhưng cho biết rằng quyết định di chuyển hoạt động sang Hồng Kông là một giải pháp có cơ may duy trì được lâu dài mặc dù Serge Brin, người sáng lập ra công ty đã nói, “ Chúng tôi không thể chắc hoàn toàn.” Trong một blog, Google cho biết rằng bộ phận nghiên cứu và phát triển cũng như bộ phận khuyến mại vẫn còn nằm lại tại luc địa Trung Hoa. Google cũng vẫn còn cho chạy những bản đồ trên Internet cũng như những dịch vụ âm nhạc từ đó.

Phản Ứng của Bắc Kinh
Tuy nhiên theo ý kiến của những quan sát viên chính trị thì Bắc Kinh có thể trả đũa bằng cách đóng cửa phần cơ sở của Google hiện vẫn còn hoạt động tại Trung Quốc, chặn những trang web của Google và tai hại hơn nữa là truy tố số 700 nhân viên của Google ra toà. Chính vì sợ trò chơi ma giáo chót này của chính quyền Bắc Kinh mà Google đã nhấn mạnh rằng “những quyết định vừa qua đều do cơ quan quyền hành ở Hoa Kỳ ban ra và thực thi, không một nhân viên nào ở Trung Quốc có thể bị bắt chịu trách nhiệm.”

Sau khi Google thông báo quyết định của mình thì nhà cầm quyền ở Bắc Kinh đả phải quyết định một là chịu mất đi một công cụ kỹ thuật tân tiến nhất thế giới, hai là chịu mất đi quyền tiếp tục kiếm soát số thông tin lưu hành trong nước. Một viên chức trong chính quyền Bắc Kinh không cho biết tên đã nhanh chóng nói lên sự bất bình của Trung Quốc khi tuyên bố rằng Bắc Kinh từ lâu đã nhẫn nãi nhưng Google đã vi phạm “lời cam kết thành văn của mình” là sẽ kiểm duyệt tin tức trước khi đưa đến tay người dùng. “Chúng tôi kịch liệt chống lại việc chính trị hoá những vấn đề thương mại và bảy tỏ sự bất bình và phẫn nộ trước những lời cáo buộc vô lý của Google về những vụ tấn công của bọn hackers” một nhân viên chính phủ lên tiếng. Bộ ngoại giao Trung Quốc ngày Thứ Ba đã nói rằng Trung Quốc sẽ giải quyết nội vụ theo đúng luật lệ hiện hành. Phát ngôn viên bộ này tên Quỳnh Giang tuyên bố rằng vi phạm của Google chỉ là hành động riêng rẽ của một công ty thương mãi và nó không ảnh hưởng gì đến mối bang giao giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ trừ phi nó bị những người khác biến nó thành một vấn để chính trị.

Ngay từ sáng Thứ Ba, Trung Quốc đã bắt đầu chặn những kết quả tìm kiếm liên quan đến những tin nhậy cảm phát xuất từ trung tâm Google ở Hồng Kông, và chẳng hạn những cuộc truy tìm tin tức về Falun Gong hay Tienanmen 64 - vụ đàn áp sinh viên biểu tình vào ngày 4 tháng 6 năm 1989 - đều dẫn tới một màn ảnh trắng hay một lời nhắn cho biết rằng đã có một sự sai lầm trong việc truy tìm. Như vậy là Bắc Kinh đã trả thù Google bằng cách chặn những kết quả tìm kiếm cũng như kể từ trước đây đã chặn YouTube, Facebook và Twitter.

Hậu Quả Đối Với Google
Google biết trước rằng Trung Quốc sẽ ngăn chặn hoạt động của mình nhưng muốn cho thế giời thấy rằng công ty không còn muốn tiếp tục phải kiểm duyệt thông tin nữa. Ngay sau ngày thứ  Hai một công ty đặt cơ sở làm ăn trên Internet là TOM online đã tuyên bố là sẽ ngưng sữ dụng Google để thăm dò thông tin. Chủ nhân của TOM online là gia đình Li Ka-shing, người giầu có nhất Hồng Kông và là kẻ ủng hộ mạnh mẽ chính quyền cộng sản Trung Quốc. Hai công ty điện thoại đi động to lớn với trên 500 triêụ người dùng là China Mobile và China Unicom cũng đe dọa thôi cộng tác với Google. Những nhà quan sát Tây Phương cho rằng số phận của Google tại Trung Quốc sẽ có ảnh hưởng dây dưa đến nhiều công ty Mỹ khác nữa, nhất là đang lúc có sự căng thẳng cao độ giữa chính phủ Trung Quốc và những công ty Tây Phương.

Các Công ty Mỹ có sẽ thay đổi thái độ với Trung Quốc?
Cho đến nay thì thái độ của những nhà kinh doanh Mỹ đối với chính phủ Bắc Kinh vẫn là một thái độ thân thiện hoà nhả, căn cứ trên một sự giao hảo đã có từ lâu đời. Để có thể làm ăn được trong một chế độ độc tài đảng trị những nhà tư bản Mỹ, cũng như Tây Phương khác, đã phải nhắm mắt làm ngơ trước những chính sách đàn áp áp bức người dân của chính phủ Cộng Sản Trung Quốc, và đối với họ, làm ăn là làm ăn (business is business), họ không muốn rắc rối và không màng đến những vấn đề chính trị nội bộ của nước chủ nơi họ tới làm ăn.

Nhưng kể từ khi Google quyết định đối đầu với Trung Quốc và không chấp nhận sự kiểm duyệt của Bắc Kinh nữa thì thái độ của Google đã có một ảnh hưởng vang dội trong giới làm ăn Hoa Kỳ tại nước này, mặc dù Bắc Kinh đang cố gắng chữa cháy bằng cách lên tiếng nói rằng vụ Google chì là một ngoại lệ, một sự thể cá biệt xẩy ra mà thôi. Chính phủ Bắc Kinh đang tìm cách làm lắng dịu nội vụ tai tiếng này và tuyên bố rằng Trung Quốc vẫn cởi mở trong sự làm ăn với Tây Phương và không có gì thay đổi trong chính sách cải tổ thị trường tự do của Trung Quốc. Một vài nhà đầu tư phương Tây tại đây nghĩ rằng vụ Google đã tạo nên một tiền lệ và các công ty Mỹ và Âu Châu từ nay sẽ không còn giữ phương thức ôn hoà như xưa khi phải đối đầu với chính phủ và sẽ không còn nhân nhượng trước những áp lực của Bắc Kinh nữa. Nhưng một số Công ty khác vì quyền lợi riêng sẽ vẫn sẵn sàng cúi đầu làm ngơ, chẳng hạn như Microsoft, khi công ty này tuyên bố rằng họ “tiếp tục tuân thủ luật lệ của các nuớc nơi họ có cơ sở làm ăn.” Ngoài Google ra, cho đến nay chưa có một công ty ngoại quốc nào khác tính chuyện đối đầu với Trung Quốc, mặc dù ai cũng thấy rằng thời thế đã thay đổi. Giờ đây Trung quốc đã đủ mạnh để buộc các nhà đầu tư ngoại quốc phải cúi đầu nghe theo hoặc cút xéo đi nơi khác. Rebecca Mac Kinnon một chuyên viên tại Trung Tâm nghiên cứu Chính Sách Kỹ Thuật tại Đại Học Princeton nói rằng “ ngày nay nhưng công ty ngoại quốc vẫn có thể làm ăn được ở Trung Quốc nếu biết điều và chứng tỏ lòng trung thành với Bắc Kinh vì Trung quốc nay đã là một môi trường làm ăn bị chính trị hóa mạnh. Trong chuyện (Google) này Trung Quốc là kể chiến thắng.”

Trung Quốc Đối Đầu với Hoa Kỳ và Tây Phương?
Vào những năm 1990, khi Quốc Hội Hoa Kỳ lên án Trung Quốc về những vấn đề nhân quyền và đe dọa cúp qui chế ưu đãi thương mại của Trung Quốc thì Phòng Thương Mại Hoa Kỳ ở Bắc Kinh cũng như nhiều nhóm khác đã về Washington DC để lên tiếng và công ty Levi Strauss đã rút ra khỏi nước này để phản đối. Trong những năm gần đây, phòng thương mãi Âu Châu đã báo cáo rằng tình trạng làm ăn ở Trung Quốc đã xấu đi và một bản báo cáo tố cáo “đường lối làm kinh tế theo quyền lợi quốc gia” của Bắc Kinh. Một bản báo cáo khác cáo buộc rằng Trung Quốc đã ngưng cuộc chấn hưng kinh tế. Joerg Wuttke, chủ tịch phòng tuyên bố: “Năm 1009 Trung Quốc là một trong hai thị trường tăng triển nhất thế giới nhưng cánh cửa ở đây thay vì mở thêm rộng lại khẹp hẹp lại. Trung Quốc miệng nói mở rộng nhưng thực tế không những tình hình đã xấu mà nó lại càng ngày càng xấu hơn.”

Một số nhà lãnh đạo công ty Tây Phương nói rằng quyết định của Google là dấu tiêu biểu cho thấy rằng điều kiện làm ăn của các công ty ngọai quốc tồi tệ đi và có thể đó dấu hiệu rằng chính quyền Bắc Kinh muốn ưu tiên cho những công ty nội địa. Google là một công ty lớn nổi tiếng nhưng vẫn chỉ dành được một phần thị trường khiêm tốn là 33% vì không cạnh tranh nổi với một công ty Tàu được chính phủ hỗ trợ là Baidu. “Sự việc này đã trở nhành một cuộc chiến tranh ý thức giữa một công ty Mỹ và chính phủ Trung Quốc” Emily Parker, một chuyên viên tại Asia Society đã nói. Chính quyền Obama chỉ bầy tỏ sự thất vọng về sự thiếu thiện chí của Trung Quốc trong việc mở rộng tự do cho Internet và chấm dứt kiểm duyệt thông tin mà chưa có hành động gì.

Gần đây, Trung quốc tỏ thái độ hung hăng với Mỹ và Tây Phương. Li Yizhong, bộ trưởng bộ kỷ nghệ và kỹ thuật thông tin ngạo mạn tuyên bố về vụ Google: “ Nếu quí vị cố tình làm một chuyện gì đi ngược lại với luật lệ Trung Quốc thì qúi vị đã chứng tỏ quí vị thiếu thân thiện, vô trách nhiệm, và sẽ phải chịu những hậu quả sau đó.” Trong những tháng gần đây chính quyền Trung Quốc đã trở giọng chống Phương Tây và đã áp dụng những chính sách nghi kỵ đối với các nước ngoài. Trung quốc càng mạnh vì lợi dụng được cuộc suy xụp tài chánh của cả thế giới để phát triển về mặt kinh tế thì lại càng tỏ ra có một lập trường bảo vệ quyền lợi quốc gia. Trung Quốc gần đây khuyến khích những công ty nhà nước mua lại những công ty tư nhân và đang có kế hoạch buộc những công ty Tây Phương trao những kỹ thuật nhậy cảm nhất và những đặc quyền chế tạo của mình cho những công ty nội địa nếu còn muốn hoạt động trong thị trường Trung Quốc. Cả Hoa Kỳ lẫn Âu Châu đã làm áp lực để buộc Bắc Kinh lên giá đồng tiền Dân Tệ nhưng Trung Quốc bướng bỉnh từ chối và khi Hoa Kỳ đe dọa tăng thuế nhập cảng thì Bộ trưởng Thương Mại Trung Quốc vênh váo tuyên bố rằng nếu chính sách thông thương của Mỹ làm hại Trung Quốc thì Trung Quốc cũng có cách trả đũa và nếu Trung Quốc thiệt hại thì Hoa Kỷ sẽ thiệt hại.

Sự thay đổi thái độ này đã bắt đầu ảnh hưởng đến tinh thần dân chúng, người Tàu nay trở lên kiêu mạn coi thường người Tây Phương. James L. McGregor, một chuyên viên làm việc cho Apco China nói: “Đây là một sự thay đổi trong thái độ của người Trung Hoa. Họ bây giờ không còn e thẹn khi nói họ là người Tầu nữa.” Wang Xiaodong, tác giả cuốn sách nổi tiếng “Trung Quốc bất mãn” tuyên bố: “Thời nước Trung Hoa tôn thờ Tây Phương đã chấm dứt. Chúng tôi có quyền được tự coi là mình hơn những dân tộc khác…”

Kết luận:

Thái độ hung hãn coi thường cả Hoa Kỳ và Âu Châu, là những nước xưa kia Trung Quốc phải bái phục, là một dấu hiệu đen tối không những cho những nước ở Vùng Đông Nam Á thôi mà còn cho cả thế giới.  Gần đây, Hoa Kỳ đã ý thức chuyện này nên đã đặt kế hoạch trở lại cộng tác với Việt Nam trong việc bảo trì Hoà Bình ở vùng cửa ngõ của Trung Quốc. Mới tuần vừa qua, Việt Nam cũng đã ký kết một thoả ước với Nga để nhờ Nga xây dựng một căn cứ tiềm thủy đỉnh, Việc Đài Loan mua hỏa tiễn patriots của Mỹ cũng như việc Việt Nam mua máy bay phản lực và tiềm thủy đỉnh của Nga, liệu có thể ngăn chặn được bước xâm lăng của bọn Đại Hán hay không, đó mới là vấn đề làm chúng ta nhức đầu và lo âu, hết ngủ được yên giấc.

Trở lại Đầu Trang